Eemster

Source: APAN

Klein discoïde vuistbijltje van de vindplaats Eemster van Tjerk Vermaning. Opgegraven in 1993. Doorsnede zo'n 5 cm.

Dit bijltje werd in 1993 op een diepte van ca 60 cm pal op de site opgegraven door Klaas Geertsma, in het bijzijn van Peter van der Donck. De lichtgekleurde lemige matrix van de vondstlaag is nog zichtbaar aanwezig in kieren en holten. Op deze site worden zo nu en dan ook nog oppervlaktevondsten gedaan. Het waren die vondsten en deze kleine in situ discoïde, die de APAN deed besluiten, om via APAN-lid Jan Glimmerveen, Eemster officieel als een midden paleolithische site te melden bij de provinciaal archeoloog van Drenthe, dr. Wijnand van der Sanden. Dit was mogelijk, omdat Vermaning de vindplaats Eemster altijd geheim had gehouden. De ligging van de site was onbekend bij de wetenschap. De artefacten van Eemster werden in 1975 door prof. dr. Waterbolk en dr. Stapert ongezien vals verklaard. Een eerdere poging van de APAN (1985) om de site officieel te laten opgraven strandde in wetenschappelijke en politieke ondoorzichtigheid.
Vandaar dat de APAN nu anders te werk ging, door van tevoren de recente oppervlaktevondsten plus dit in situ bijltje aan meerdere deskundigen te tonen, waaronder prof. dr. Roebroeks. In feite was de professor de eerste die het materiaal ter beoordeling werd aangeboden. Bovendien ging het nu om vondsten die niet door Vermaning waren gedaan. In de vondstmelding, 6 - 03 - 2003, die met het advies van prof. dr. Roebroeks tot stand was gekomen, staat over de beoordeling van het materiaal: 'Allen waren het er over eens dat het om ondubbelzinnige prehistorische artefacten gaat, waarbij in ieder geval de discoïde kern (is het in situ bijltje van de foto k.g.) zeker in het Midden Paleolithicum gedateerd moet worden."
De APAN verwachtte dan ook een positief eindresultaat van het onderzoek van de vindplaats Eemster van het team Roebroeks. Dat zou echter anders uitpakken. De uitkomst zal u ook niet ontgaan zijn. De vindplaats Eemster van Tjerk Vermaning werd in 2004 vals verklaard door dit onderzoeksteam. Dit feit heeft in nagenoeg elke krant in Nederland gestaan. Er valt echter nogal wat in te brengen tegen die valsverklaring. Het belangrijkste punt daaarvan is: het team Roebroeks heeft geen enkele schep in de grond gestoken op de vindplaats. En dat lijkt de APAN toch een geijkte archeologische methode toe, voordat men met verstrekkende uitspraken komt. Eemster was de laatste bij de wetenschap bekende in situ vindplaats van de Neandertaler in ons land. De APAN ziet het onderzoek van het team Roebroeks naar de vindplaats Eemster, dan ook als niet volwaardig wetenschappelijk afgehandeld. Er kunnen nog vele andere vragen geplaatst worden bij het onderzoek. Zie voor meerdere foto's van Eemster-artefcten en de reactie van de APAN op het onderzoek van het team Roebroeks: http://www.apanarcheo.nl

Klaas Geertsma, secretaris APAN